Trudny rynek piwa i zamknięcia historycznych browarów
Polski i europejski rynek piwa przechodzi obecnie trudny okres.
Spada konsumpcja piwa, rosną koszty surowców i energii, a to odbija się na kondycji browarów. W Polsce spożycie piwa na mieszkańca w 2023 r. wyniosło tylko 87,4 litra. Oznacza spadek o 5,9% rok do roku i najniższy poziom od 20 lat.
Produkcja krajowa również spadła o 14,4% w ciągu ostatnich 5 lat. Wobec tych trendów nawet duże i znane browary ogłaszają zamknięcia. Grupa Żywiec zapowiedziała likwidację Browaru Namysłów (o tradycji sięgającej XIV wieku) tłumacząc to “spadkiem rynku piwa, rosnącymi kosztami i podatkami”.
Podobnie w Niemczech grupa Oettinger zamyka swój 150-letni browar w Brunszwiku – 110 ze 120 pracowników straci pracę. Tłem decyzji jest drastyczny spadek sprzedaży piwa o 7,5% w 2025 r. oraz malejąca popularność złotego trunku w młodym pokoleniu.
W rezultacie, tradycyjne zakłady z wielowiekową historią znikają z rynku. Dość powiedzieć, że cały w pełni wyposażony browar regionalny Krajan (30 lat działalności) został wystawiony na sprzedaż. Na OLX można go kupić za około 1,845 mln zł, czyli w cenie większego mieszkania w stolicy.
Te przykłady pokazują, że w obecnych warunkach ekonomicznych przetrwanie na rynku piwa nie jest łatwe.
Elastyczność browaru rzemieślniczego to przepis na sukces
Mimo niesprzyjających warunków rynkowych część browarów potrafi nie tylko przetrwać, ale i dynamicznie rosnąć.
Przykładem jest znany polski browar rzemieślniczy PINTA, który kolejny rok z rzędu odnotował rekordowe wyniki. W 2025 roku PINTA uwarzyła 36 907 hektolitrów piwa, czyli o niemal 15% więcej niż w rekordowym 2024 r..
To oznacza, że browar ten osiągnął poziom produkcji ponad 20 tysięcy półlitrowych butelek piwa dziennie.
Co istotne, PINTA potrafi dostosować ofertę do zmieniających się upodobań konsumentów. W strukturze produkcji rośnie udział piw dolnej fermentacji (lagerów) oraz piw bezalkoholowych, które stanowią już ponad 7% wolumenu.
Browar ten słynie z innowacyjności i różnorodności. W 2025 roku wypuścił aż 170 różnych piw, z czego 135 to zupełne nowości.
Tak szeroka oferta przyciąga miłośników piwa szukających nowych smaków i wysokiej jakości.
Sukces browaru PINTA wynika także z jego elastyczności biznesowej. W ciągu zaledwie 6 lat od uruchomienia własnego zakładu w Wieprzu browar podwoił skalę warzenia. Z ~18 tys. do ponad 36 tys. hl rocznie.
Udało się to osiągnąć dzięki inwestycjom w nowoczesną infrastrukturę oraz poszerzeniu dystrybucji. PINTA jako lider kraftu weszła ze swoimi wyrobami do ogólnopolskich sieci handlowych. M.in. stała współpraca z Lidl Polska, obecność w Żabce, Auchan, stacjach Orlen i BP, a testowo nawet w Biedronce).
Ten model działania czyli szybkie reagowanie na trendy i odwaga we wdrażaniu nowych pomysłów daje browarowi rzemieślniczemu przewagę nad większymi, mniej zwinnymi korporacjami.
Właściciele PINTY podkreślają, że mimo kilku lat spadku konsumpcji piwa w Polsce popyt na piwa jakościowe i ciekawsze stylistycznie stale rośnie. Mówią „od poszukiwania przez konsumentów lepszej jakości, ciekawszych piw nie ma już odwrotu”.
Aby tę jakość i różnorodność zapewnić, małe browary sięgają po nowoczesne rozwiązania technologiczne. Jednym z nich jest wykorzystanie azotu w procesie produkcji piwa.
Technologia jako przewaga – rola azotu w produkcji piwa
Innowacje technologiczne mogą stać się języczkiem u wagi decydującym o być albo nie być browaru.
Małe rzemieślnicze browary, dzięki krótszemu procesowi decyzyjnemu, potrafią szybciej wdrażać nowe technologie niż wielkie koncerny. Przykładowo, zwiększenie produkcji i przejście na szerszą dystrybucję (np. rozlew piwa do puszek, który w PINTA wzrósł w ostatnim roku o 126%) wymaga modernizacji linii rozlewniczych oraz zastosowania wydajniejszych rozwiązań w zakresie gazów technicznych.
Tradycyjnie w browarach do wysycenia piwa i zabezpieczenia procesów używano dwutlenku węgla (CO₂). Zarówno tego odzyskanego z fermentacji, jak i dokupowanego z zewnątrz. Jednak fermentacja dostarcza tylko części potrzebnego CO₂, resztę browary muszą pozyskiwać z zewnątrz.
To generuje koszty i ryzyko. Zwłaszcza w czasach, gdy CO₂ drożeje. Bywa trudno dostępny (problemy z dostawami) i podlega wahaniom cen oraz regulacjom jako gaz cieplarniany.
Coraz więcej nowoczesnych browarów sięga więc po azot (N₂) jako alternatywę dla CO₂. Azot stanowi 78% składu powietrza i jako gaz obojętny idealnie nadaje się do zabezpieczania piwa w procesie produkcji.
Dzięki generatorom azotu na miejscu, browar może produkować własny azot z powietrza w sposób ciągły i ekonomiczny, uniezależniając się od zakupu butli czy tanków z CO₂.
Funkcje azotu w browarze
Azot spełnia w browarze podobne funkcje ochronne co dwutlenek węgla, ale ma dodatkowe zalety. Przede wszystkim nie rozpuszcza się tak łatwo w piwie, więc użycie azotu do przepychania piwa między zbiornikami czy do rozlewu nie powoduje nadmiernego nagazowania ani spieniania produktu.
W efekcie można przyspieszyć linię rozlewniczą bez utraty jakości. Azot stabilizuje ciśnienie i poprawia wydajność szybkiego puszkowania, gwarantując wysoką jakość gotowego produktu.
Ponadto piwa nasycone azotem (np. niektóre stouts typu nitro) zyskują wyjątkowo gładką konsystencję i kremową pianę, co stanowi atrakcyjny wyróżnik dla konsumentów.
Jednocześnie azot pełni kluczową rolę w ochronie piwa przed utlenieniem. Tlen to najgorszy wróg piwa, przyspiesza psucie i pogarsza smak. Wykorzystując azot do przepłukiwania zbiorników i tworzenia „poduszki” gazowej nad piwem, browar minimalizuje kontakt trunku z tlenem, wydłużając trwałość i świeżość produktu.
Korzyści z własnego generatora azotu
Wdrożenie własnego generatora azotu w browarze rzemieślniczym przekłada się na szereg konkretnych korzyści biznesowych i jakościowych:
Znaczne obniżenie kosztów produkcji
Produkcja azotu na miejscu jest dużo tańsza niż zakup CO₂. Szacuje się, że koszty operacyjne gazu mogą spaść do zaledwie jednej trzeciej dotychczasowych wydatków na dwutlenek węgla.
Źródła branżowe podają oszczędności rzędu 70-80% w porównaniu z korzystaniem z butli lub tanków z zewnętrznym CO₂. Co więcej, cena azotu generowanego z powietrza jest stabilna, podczas gdy CO₂ podlega wahaniom rynkowym. Azot zapewnia więc ogromne oszczędności kosztów i uniezależnienie od zmiennych cen surowców.
Niezależność i ciągłość produkcji
Własna instalacja azotowa gwarantuje stały dostęp do gazu 24/7, bez ryzyka przestojów spowodowanych brakiem dostawy butli w kluczowym momencie. Browar przestaje być zależny od zewnętrznych dostawców, eliminuje koszty dzierżawy butli, transportu i problemy logistyczne.
Stabilne ciśnienie i kontrolowane parametry gazu przez cały czas zapewniają powtarzalność warzenia oraz bezpieczniejsze warunki pracy instalacji. Krótko mówiąc, generator azotu daje browarowi pełną kontrolę nad mediami procesowymi, co zwiększa odporność firmy na zewnętrzne zakłócenia.
Poprawa jakości i trwałości piwa
Dzięki zastosowaniu azotu browar może skuteczniej chronić piwo przed utlenieniem na każdym etapie produkcji. Przepłukiwanie zbiorników fermentacyjnych i leżakowych azotem przed ich napełnieniem usuwa resztkowy tlen i zapobiega utlenianiu brzeczki/piwa.
Tworzenie ochronnej warstwy azotu (tzw. blanketing) nad powierzchnią piwa w tankach magazynowych zabezpiecza trunek podczas przechowywania. Takie działania minimalizują rozwój niepożądanych bakterii i enzymów psujących smak. Przekłada się to na dłuższy termin przydatności piwa i zachowanie pełni walorów smakowych.
Dodatkowo azotowanie piwa (np. przy rozlewie do puszek w stylu nitro) zapewnia bardziej kremową pianę i gładsze odczucie w ustach, co podnosi postrzeganą jakość produktu.
Nowe style piw i większa wydajność
Posiadając instalację azotową, browar może poszerzyć ofertę o specjalne style piw z dodatkiem azotu, na wzór słynnych stoutów typu Guinness, które zawdzięczają swoją gęstą pianę właśnie azotowi.
Taka innowacja produktowa wyróżnia browar na rynku i przyciąga koneserów szukających nowych wrażeń.
Ponadto azot usprawnia wiele operacji technologicznych: świetnie sprawdza się do „pchania” piwa przy filtracji czy rozlewie, zastępując CO₂ przy utrzymaniu przeciwciśnienia w rozlewaczce.
Dzięki temu linie rozlewu (zwłaszcza do puszek) mogą pracować szybciej i efektywniej, bez ryzyka spieniania czy przerywania procesu. Innymi słowy, azot pozwala zwiększyć wydajność produkcji przy zachowaniu najwyższej jakości piwa.
Szybki zwrot z inwestycji
Inwestycja w generator azotu dla browaru jest nie tylko strategicznie korzystna, ale także szybko się spłaca. Według analiz branżowych okres zwrotu (ROI) może wynieść mniej niż rok.
Tak krótki czas zwrotu nakładów i rzadko spotykany w przemyśle wynika z kumulacji wymienionych wyżej oszczędności. Drastycznej redukcji kosztów zakupu gazu, braku opłat logistycznych, eliminacji przestojów oraz poprawy efektywności produkcji.
Po spłaceniu inwestycji dalsze oszczędności bezpośrednio zasilają wynik finansowy browaru, wzmacniając jego pozycję rynkową.
Własny generator azotu
W obliczu spadku konsumpcji i rosnącej presji kosztowej przewagę zyskują te browary, które potrafią szybko się dostosować i unowocześniać.
Własny generator azotu jest doskonałym przykładem innowacji zapewniającej małemu browarowi konkretne przewagi konkurencyjne.
Niższe koszty i niezależność od zewnętrznych dostaw zwiększają stabilność biznesu. Lepsza jakość piwa przekłada się na zadowolenie klientów i lojalność, a możliwość warzenia nowych, unikatowych stylów poszerza rynek zbytu.
Technologie tego typu pozwalają rzemieślniczym producentom piwa konkurować skutecznie nawet w “chudych” latach dla branży.
Przykład browaru PINTA pokazuje, że stawiając na jakość, różnorodność i optymalizację procesu (także poprzez nowe techniki jak wykorzystanie azotu), można osiągać rekordowe wyniki mimo niesprzyjających warunków rynkowych.
Inwestycja w generator azotu to inwestycja w przyszłość. Przyszłość, w której liczy się niezawodność, efektywność oraz smak i świeżość piwa, które trafia do wymagających konsumentów.
Odwiedz dedykowaną stronę https://azotdlabrowaru.pl/ i przeczytaj więcej o takim zastosowaniu. Jeżeli masz wątpliwości czy jest to rozsądne finansowo dla Twojego browaru to jest tam też zakładka z kalkulatorem zwrotu z inwestycji https://azotdlabrowaru.pl/kalkulator-roi. Możesz sam policzyć zasadność uniezależnienia się od dostaw azotu po wprowadzeniu kilku danych.
Wybierając tę drogę, browar rzemieślniczy zyskuje realną przewagę konkurencyjną, mogąc warzyć świetne piwo taniej, pewniej i na miarę gustów XXI wieku.
O warzeniu piwa kraftowego pewnie wiesz znacznie więcej. Ja za to wiem sporo o generatorach azotu, ich doborze, oplacalności zastosowania, aspektach technicznych eksploatacji itp. Jeżeli chcesz wymienić się wiedzą to zapraszam do kontaktu telefonicznego lub mailowego.